- Dzieciństwo
- Rodzina
- Cudowne dziecko
- Prawdziwe wiersze
- Romantyzm
- Listopan 1917
- Wielka Wojna
- Jesień 1918
- Początki Skamandra
- Szopki polityczne
- lata 1920-1924
- rok 1930
- Francja
- Publikacje
- Brazylia
- Renesans
- Okres amerykański
- Rok 1942
- Juwenilia
- Modernizm
- Negacja
- Herostrates
- mit Derwida
- Polonez artyleryjski
- Niejednoznaczność
- Poezja preskamandrycka
- Kształt poematowy
- Pesymizm
- Tradycja literacka
- Barok
- Karmazynowy poemat
- Stare Miasto
- Eksperymenty
- Lata wojny
- Wizja poetycka
- Spirytualizm
- Dziennik
- Wiersze Srebrnego
- Wpływ Skamandra
- Sylabotonizm
- Polecamy
Co wynika z tej pobieżnej analizy juweniliów dla późniejszej, dojrzałej już twórczości Lechonia? Widać tu przede wszystkim jeden z nurtów tradycji literackiej: postmodernistyczną autorefleksję poetycką, już w tych wczesnych wierszach jawnie obecną, a w przyszłości, ponad Karmazynowym poematem, powracającą w Srebrnym i czarnym. Po drugie - predylekcję poety do operowania aluzją (rozbudowaną niekiedy aż do kształtu pastiszu) i cytatem literackim; będzie ona stale towarzyszyć późniejszej jego poezji. Po trzecie - upodobanie w pewnych typach motywów, trwałe aż do końca działalności pisarskiej Lechonia. Wreszcie po czwarte - pełne przygotowanie formalne do podjęcia zadań poetyckich o wysokich ambicjach artystycznych. Trudno powiedzieć, aby dwa pierwsze tomiki wierszy zapowiadały przyszłą wielkość poety; zawierają jednak wiele cech symptomatycznych dla jego twórczości dojrzałej, cech, które później będą współokreślały kształt indywidualny jego poezji.
"Karmazynowy poemat". Pierwszy ten znaczący tomik poetycki Lechonia - i to znaczący w dziejach poezji polskiej - ukazał się w początku stycznia 1920 roku i definitywnie utrwalił rosnący szybko rozgłos autora. Objął siedem utworów napisanych w latach 1916-1918, w przełomowym dla historii narodu okresie Wielkiej Wojny, złudnych nadziei związanych z proklamowaniem Królestwa Polskiego i rzeczywistych nadziei na przyszłość u progu niepodległego państwa. Lechoń był uważnym i zapalczywym obserwatorem nastrojów i wydarzeń tych lat. Reagował na nie ostrym piórem satyryka, w politycznych pamfletach, gęsto szpikowanych aluzjami do aktualności dnia.
Nie wolny jest od znaczeń politycznych i Karmazynowy poemat. Ale problematyka tego zbioru usytuowana jest w innej płaszczyźnie niż świat Lechoniowej satyry. Nie o realia bowiem tu chodzi i nie o płynący nurt zdarzeń, lecz idee, postawy, polityczne symbole i polityczne mity. Dziś, z perspektywy przeszło sześćdziesięciu lat, nieco inaczej reagujemy na te wiersze; wówczas, w chwili gdy się ukazywały one w
Kuszące są próby odczytywania tematów, motywów i problemów Karmazynowego poematu z kalendarium wydarzeń historycznych w dłoni. Kuszące - i zawodne, gdyż poza jednym wypadkiem materia historyczna została w jego utworach tak przetworzona w kontaminacjach, aluzjach i symbolach, że niemożliwe jest jednoznaczne ich przyporządkowanie konkretnym faktom. Do zrozumienia istotnej wymowy zbiorku właściwy wydaje się inny klucz, otwierający perspektywę ogólniejszych jego znaczeń.
